"Mà nay áo vải cờ đào

Giúp dân dựng nước, xiết bao công trình"

Lê Ngọc Hân (1770 - 1799), còn gọi là Ngọc Hân công chúa hay Bắc Cung Hoàng hậu, là công chúa nhà Hậu Lê, sau trở thành Hoàng hậu nhà Tây Sơn. Theo lời truyền tụng, công chúa Ngọc Hân thông minh từ bé, diện mạo thanh tú, bản tính thùy mị, dịu dàng. Bà là chỗ dựa tinh thần, là người bạn tri kỉ và là hậu phương vững chắc cho chồng. Mối tình Ngọc Hân - Nguyễn Huệ còn là biểu tượng cho sự thống nhất giang sơn, Nam Bắc một nhà như một tất yếu lịch sử.

Nhưng ngày vui ngắn chẳng tày gang, câu chuyện tình yêu mới êm đềm được 6 năm, năm 1792, hoàng đế Quang Trung đột ngột băng hà. Trong những ngày đau thương, Ngọc Hân đã dành trọn tình cảm của mình vào bài Tế vua Quang Trung và khúc ngâm Ai tư vãn. Những áng thơ của công chúa Ngọc Hân được lưu truyền cho tới ngày nay về hình ảnh một người phụ nữ yêu chồng thương con, lo lắng cho vận mệnh của đất nước.

"Buồn xem hoa, hoa buồn thêm thẹn,

Cánh hải đường đã quyện giọt sương.

Trông chim càng dễ đoạn trường

Uyên ương chiếc bóng, phượng hoàng lẻ đôi."

(Ai tư vãn - Ngọc Hân công chúa)